Luan Starova'nın "Yılanların Yolu" Romanında Tek Yönlü Yolculuk mu, Yoksa Eve Dönüş mü?

Öz

Küreselleşme, tarihsel ve diyalektik bir süreç olarak, evrensel ölçekte geçerli olabilen, ancak aynı zamanda belirli bölge ve kültürlere özgü karakteristikler taşıyan çeşitli kültürel unsurları ve boyutları kapsamaktadır. Bu bağlamda, Balkanlar; çoklu kültürlerin tarih boyunca etkileşime geçtiği, evrildiği ve bir arada var olduğu nadir bölgelerden biridir. Geçmişte pek çok imparatorluğun hâkimiyeti altına giren bu coğrafya, sayısız kanlı çatışmaya tanıklık etmiştir. Tüm bu çalkantılı ve çoğu zaman yıkıcı geçmişine rağmen, Balkanlar farklı devlet ve topluluklar arasında bir tür toplumsal uyum ve dayanışma zemini yaratmayı başarmıştır. Bu çalışma, tek yönlü yolculuk kavramını ve göçün sembolik eşiklerini analiz etmektedir. İnsanlık tarihi boyunca dünya, dönüşü olmayan göçlerin sabit ve değişmeyen yegâne yurdu olarak kabul edilegelmiştir. Bu bağlamda, Arnavut yazar Luan Starova’nın Yılanbalıklarının Yolu adlı romanı, Stuart Hall’un “Göç tek yönlü bir yolculuktur; geri dönülecek bir yuva yoktur” önermesi çerçevesinde yorumlanmaktadır. Roman, kimlik olgusunu edebi bir zemin üzerinden irdelemektedir. Çalışma, Yılan Balıklarının Yolu aracılığıyla, sınırda durma hâlini, öte yakadan gelen sesleri duyma deneyimini ve maruz kalma ile sınırları aşma temalarını incelemektedir. Bu bağlamda, kolektif kimliğin nasıl geçmişe dayalı olarak inşa edildiği ve temsil edildiği ele alınmaktadır. Aynı zamanda, eşikten geçme—simgesel anlamda sınırın ötesine adım atarak ‘düzenli’ normlar ve medeniyet dünyasına giriş—fikri de sorgulanmaktadır.