Türkiye’de Eğitim Gören Uluslararası Mezunların Kariyer İnşası ve Sosyal Sermaye Dinamikleri

Öz

Türkiye’de üniversite eğitimi almış uluslararası mezunların kendi ülkelerine döndükten sonraki deneyimleri hem bireysel fırsatlar hem de Türkiye’nin uluslararası görünürlüğü açısından önemli bir gösterge niteliğindedir. Bu çalışma, söz konusu mezunların Türkiye’de edindikleri eğitimin onlara sağladığı olanakları ve bu eğitimin kendi toplumlarında nasıl algılandığını incelemekte; aynı zamanda mezunların Türkiye ile sürdürdükleri ilişkilerin Türkiye’nin sosyal sermayesine katkılarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada, Türkiye’de eğitim almanın Afrika, Orta Doğu ve Türk Cumhuriyetleri gibi farklı bölgelerdeki yansımaları bölgesel farklılıklar bağlamında karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir. Nitel yöntemle gerçekleştirilen bu çalışmada farklı bölgelerden 10 uluslararası öğrenci ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Örneklem, Türkiye'de eğitim almanın etkilerini ve mezunların Türkiye ile olan ilişkilerini bölgesel farklılıklar üzerinden değerlendirmek amacıyla maksimum çeşitleme ile seçilmiştir. Görüşmelerde mezunların Türkiye'deki eğitimin kendi ülkelerindeki iş bulma fırsatlarına, profesyonel itibarlarına ve toplumsal statülerine olan etkileri ile Türkiye'ye olan katkıları üzerinde durulmuştur. Bulgular, Türkiye'de eğitim almış olmanın mezunların kendi ülkelerinde farklı açılardan pek çok fırsat sağladığını ve Türkiye'ye çeşitli alanlarda katkı sunduklarını ortaya koymuştur. Afrika ülkelerinden gelen mezunlar, Türkiye'de eğitim almanın istihdam piyasasında kendilerine önemli bir prestij kazandırdığını ve bu sayede iş yaşamında avantaj elde ettiklerini belirtmiştir. Benzer şekilde Türk Cumhuriyetlerinden gelen mezunlar da Türkiye'deki eğitimin kariyerlerinde fırsatlar sağladığını ifade etmiştir. Ancak bu avantajların Afrika'daki kadar belirgin olmadığı gözlemlenmiştir. Orta Doğu'dan gelen mezunlar ise Türkiye'deki eğitimin belirli alanlarda avantaj sağladığını, ancak bu avantajın bölgeden bölgeye değişiklik gösterdiğini ifade etmişlerdir.